Po co wam to?
Wyobraźcie sobie, że mówicie po angielsku „I made a shower” zamiast „I took a shower” albo „I made a mistake” zamiast „I committed a mistake”. Kolokacje to zwroty, których części zawsze występują razem w danym języku. Znajomość tych naturalnych połączeń słownych sprawi, że wasz angielski będzie brzmiał bardziej naturalnie i płynnie, a Anglicy przestaną się zastanawiać, co właściwie chcieliście powiedzieć.
Jak to działa?
Kolokacje to stałe połączenia wyrazów, które w danym języku występują razem tak często, że traktowane są jako naturalne zestawienia. Nie da się ich dosłownie przetłumaczyć z polskiego na angielski (ani odwrotnie), ponieważ każdy język ma swoje specyficzne kombinacje.
Kolokacje możemy podzielić na kilka głównych typów:
Czasownik + rzeczownik
- make a decision – podjąć decyzję (a nie „take a decision”)
- take a photo – zrobić zdjęcie (a nie „make a photo”)
- do homework – odrabiać pracę domową
- give advice – udzielać rady (a nie „give an advice”)
Przymiotnik + rzeczownik
- heavy rain – ulewny deszcz
- strong coffee – mocna kawa
- major problem – poważny problem
- deep sleep – głęboki sen
Przysłówek + przymiotnik
- completely different – zupełnie inny
- fully aware – w pełni świadomy
- highly unlikely – wysoce nieprawdopodobne
- deeply disappointed – głęboko rozczarowany
Czasownik + przysłówek
- strongly recommend – gorąco polecać
- firmly believe – mocno wierzyć
- deeply regret – głęboko żałować
- sincerely apologize – szczerze przepraszać
Przykłady z życia:
Sytuacja w restauracji:
Tom: I’m having dinner tonight with my boss. I need to make a good impression.
(Jem dziś kolację z moim szefem. Muszę zrobić dobre wrażenie.)
Lucy: That’s important! You should pay attention to what he says and make eye contact.
(To ważne! Powinieneś zwracać uwagę na to, co mówi i utrzymywać kontakt wzrokowy.)
Tom: Yes, and I need to take notes if he gives me any instructions. I don’t want to make mistakes at work.
(Tak, i muszę robić notatki, jeśli da mi jakieś instrukcje. Nie chcę popełniać błędów w pracy.)
Lucy: Good idea. And remember to keep calm even if he brings up difficult topics.
(Dobry pomysł. I pamiętaj, żeby zachować spokój, nawet jeśli poruszy trudne tematy.)
Sytuacja w biurze:
Manager: We need to make changes to our project schedule. Can you give a presentation about your progress next week?
(Musimy wprowadzić zmiany w harmonogramie projektu. Czy możesz przedstawić prezentację o swoich postępach w przyszłym tygodniu?)
Employee: Of course. I’ll prepare thoroughly and send an email with the presentation outline beforehand.
(Oczywiście. Przygotuję się dokładnie i wyślę e-mail z planem prezentacji wcześniej.)
Manager: Great. And please pay special attention to the budget issues. We need to cut costs this quarter.
(Świetnie. I proszę zwróć szczególną uwagę na kwestie budżetowe. Musimy ciąć koszty w tym kwartale.)
Employee: I understand. I’ll do my best to come up with some cost-saving solutions.
(Rozumiem. Zrobię wszystko, co w mojej mocy, żeby wymyślić rozwiązania oszczędzające koszty.)
Zasady do zapamiętania
| Polski zwrot | Błędna kolokacja | Poprawna kolokacja |
|---|---|---|
| Podejmować decyzję | Make a decision | |
| Robić zdjęcie | Take a photo | |
| Brać prysznic | Take a shower | |
| Popełniać błąd | Make a mistake | |
| Odrabiać pracę domową | Do homework | |
| Udzielać rady | Give advice | |
| Zwracać uwagę | Pay attention | |
| Robić wrażenie | Make an impression |
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- Uzupełnij lukę: She needs to _____ a decision about her future soon.
- Które połączenie jest poprawne: „do damage” czy „make damage”?
- Jak poprawnie powiesz po angielsku „złożyć komuś propozycję”?
- Uzupełnij lukę: I need to _____ an appointment with my doctor.
- Jak powiesz „utrzymywać kontakt” po angielsku?
Odpowiedzi:
- make – używamy „make a decision” (podjąć decyzję), nie „take a decision”
- do damage – mówimy „do damage” (wyrządzić szkodę), nie „make damage”
- make an offer – to poprawna kolokacja oznaczająca „złożyć propozycję”
- make – mówimy „make an appointment” (umówić się na wizytę), nie „do” ani „take”
- keep in touch – to poprawna kolokacja oznaczająca „utrzymywać kontakt”
Jak to zapamiętać?
Spróbujcie tworzyć „mapy kolokacji” dla najważniejszych czasowników jak make, do, take, have. Na przykład, z „make” łączą się: decision, appointment, mistake, impression, offer. Z kolei „take” łączy się z: photo, shower, break, medicine, care (of). Dla łatwiejszego zapamiętania, grupujcie kolokacje tematycznie:
- praca: make a decision, do business, have a meeting
- dom: do housework, make the bed, take a shower
- nauka: do homework, take notes, make progress
Warto też tworzyć własne zdania z nowymi kolokacjami i używać ich regularnie w mowie lub piśmie.
Co zapamiętać?
- Kolokacje to stałe połączenia wyrazów, które w danym języku brzmią naturalnie.
- Nie można ich dosłownie tłumaczyć z języka na język – trzeba je zapamiętać.
- Najczęstsze typy kolokacji to: czasownik + rzeczownik, przymiotnik + rzeczownik, przysłówek + przymiotnik.
- Czasowniki make, do, take, have, give tworzą najwięcej kolokacji i często są używane w inny sposób niż w języku polskim.