Po co wam to?
Jako specjaliści z zaawansowaną znajomością angielskiego (C2), możecie znaleźć się w sytuacji, gdy będziecie redagować teksty profesjonalne, akademickie czy biznesowe. Znajomość terminologii i procesów edytorskich po angielsku znacząco wzmocni waszą pozycję na rynku pracy, szczególnie w wydawnictwach międzynarodowych, agencjach tłumaczeń czy firmach tworzących treści w języku angielskim.
Jak to działa?
Edytorstwo i redakcja w języku angielskim (ang. editing and proofreading) to procesy, które mają różne poziomy ingerencji w tekst. Warto rozróżniać ich poszczególne etapy i nazewnictwo, które znacząco różni się od polskiego.
Podstawowe terminy w edytorstwie angielskim:
Developmental editing (edycja rozwojowa) – najgłębszy poziom edycji, skupiający się na strukturze, treści i ogólnym przesłaniu tekstu.
- The developmental editor completely restructured the thesis to improve its logical flow. (Redaktor rozwojowy całkowicie przebudował strukturę pracy, aby poprawić jej logiczny przepływ.)
Substantive editing (edycja merytoryczna) – koncentruje się na poprawie jasności, spójności i stylu tekstu.
- The manuscript required substantive editing to clarify the arguments. (Manuskrypt wymagał edycji merytorycznej, aby wyjaśnić argumenty.)
Copy editing (korekta redakcyjna) – poprawia gramatykę, interpunkcję, składnię i styl.
- A good copy editor will ensure consistency of tone throughout the document. (Dobry redaktor zapewni spójność tonu w całym dokumencie.)
Proofreading (korekta techniczna) – ostatni etap przed publikacją, wyłapujący literówki i drobne błędy.
- The proofreader caught several typos that everyone else had missed. (Korektor wyłapał kilka literówek, których nikt wcześniej nie zauważył.)
Style guide (przewodnik stylu) – dokument określający zasady edytorskie dla danej publikacji.
- We follow the Chicago Manual of Style for all our academic publications. (Stosujemy Chicago Manual of Style dla wszystkich naszych publikacji akademickich.)
Przykłady z życia:
Sytuacja w wydawnictwie:
Senior Editor: „I’ve just received the manuscript for the new economics textbook. It needs some developmental editing before we send it for copy editing.”
(Właśnie otrzymałem manuskrypt nowego podręcznika ekonomii. Potrzebuje trochę edycji rozwojowej, zanim wyślemy go do korekty redakcyjnej.)
Junior Editor: „What are the main issues with the text?”
(Jakie są główne problemy z tekstem?)
Senior Editor: „The structure is problematic and some arguments lack supporting evidence. Also, please check if it adheres to our house style guide.”
(Struktura jest problematyczna, a niektóre argumenty nie mają potwierdzenia w dowodach. Sprawdź też, czy tekst jest zgodny z naszym wewnętrznym przewodnikiem stylu.)
Junior Editor: „Should I mark up the text using track changes or provide a separate editorial letter?”
(Czy powinienem zaznaczyć zmiany w tekście używając śledzenia zmian, czy dostarczyć osobny list redakcyjny?)
Senior Editor: „Start with an editorial letter highlighting the major revisions needed, then use track changes for the detailed line editing.”
(Zacznij od listu redakcyjnego podkreślającego główne potrzebne rewizje, a następnie użyj śledzenia zmian do szczegółowej edycji linii.)
Zasady do zapamiętania
| Polski termin | Angielski odpowiednik | Opis |
|---|---|---|
| Redakcja rozwojowa | Developmental editing | Praca nad strukturą i treścią |
| Redakcja merytoryczna | Substantive editing | Poprawa jasności i spójności |
| Korekta redakcyjna | Copy editing | Korekta gramatyki i stylu |
| Korekta techniczna | Proofreading | Ostateczne sprawdzenie błędów |
| Przewodnik stylu | Style guide | Zasady edytorskie dla publikacji |
| Śledzenie zmian | Track changes | Funkcja w edytorach tekstu |
| List redakcyjny | Editorial letter | Informacja zwrotna dla autora |
| Adiustacja | Line editing | Poprawki stylistyczne linijka po linijce |
| Łamanie | Layout/Typesetting | Formatowanie tekstu do publikacji |
| Korekta autorska | Author review | Sprawdzenie przez autora |
Najważniejsze style w edytorstwie anglosaskim:
- Chicago Manual of Style (CMOS) – powszechnie używany w publikacjach książkowych i akademickich
- Associated Press (AP) Style – stosowany w dziennikarstwie i mediach
- MLA Style – używany głównie w naukach humanistycznych
- APA Style – standard w naukach społecznych i psychologii
- Oxford Style – często używany w brytyjskim edytorstwie
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- Jakim terminem określamy w języku angielskim proces eliminacji literówek i drobnych błędów przed publikacją?
- Co oznacza termin „house style guide”?
- Który etap edycji skupia się najbardziej na strukturze i ogólnym przesłaniu tekstu?
- Jak nazywa się funkcja w edytorach tekstu pozwalająca śledzić wprowadzone zmiany?
- Który styl jest najczęściej używany w publikacjach akademickich w USA?
Odpowiedzi:
- Proofreading – to ostatni etap pracy nad tekstem, koncentrujący się na wyłapaniu literówek i drobnych błędów technicznych.
- „House style guide” to wewnętrzny przewodnik stylistyczny organizacji, określający zasady edytorskie dla wszystkich publikacji tej organizacji.
- Developmental editing – ten etap koncentruje się na strukturze, treści i przesłaniu tekstu, często prowadząc do znaczących zmian w organizacji materiału.
- Track changes (śledzenie zmian) – funkcja dostępna w edytorach tekstu jak Microsoft Word, umożliwiająca widoczne oznaczenie wprowadzonych modyfikacji.
- Chicago Manual of Style (CMOS) jest powszechnie używany w publikacjach akademickich w USA, szczególnie w humanistyce, choć zależnie od dziedziny stosowane są także MLA i APA.
Jak to zapamiętać?
Możecie zapamiętać kolejność etapów edycji używając skrótu „DSCP” (Developmental, Substantive, Copy, Proofreading) myśląc o nim jako „Dokument Stopniowo Coraz Precyzyjniej” – od ogólnej struktury do drobnych szczegółów.
Co zapamiętać?
- Edytorstwo anglosaskie ma wyraźnie zdefiniowane etapy pracy z tekstem, od developmental editing po proofreading.
- Różne style edytorskie (Chicago, AP, MLA, APA) mają swoje zastosowanie w konkretnych dziedzinach i rodzajach publikacji.
- Znajomość terminologii edytorskiej po angielsku jest kluczowa w międzynarodowym środowisku wydawniczym.
- Proces edycji w tradycji anglosaskiej jest bardziej ustrukturyzowany niż w Polsce i ma więcej wyspecjalizowanych ról.