Po co wam to?
Present Simple to najbardziej podstawowy czas w języku angielskim. Używamy go codziennie, aby mówić o faktach, nawykach i rutynowych czynnościach. Bez niego trudno byłoby powiedzieć, co robicie regularnie, jakie są wasze zainteresowania lub co jest dla was ważne. To fundament, na którym będziecie budować swój angielski!
Jak to działa?
Present Simple (czas teraźniejszy prosty) służy do opisywania:
- czynności, które wykonujemy regularnie
- faktów ogólnych i prawd uniwersalnych
- rozkładów zajęć i harmonogramów
- stałych stanów i sytuacji
Budowa zdania twierdzącego:
- Dla większości osób (I, you, we, they) używamy podstawowej formy czasownika:
- I work every day. (Pracuję codziennie.)
- You speak English. (Mówisz po angielsku.)
- They live in London. (Oni mieszkają w Londynie.)
- Dla 3. osoby liczby pojedynczej (he, she, it) dodajemy końcówkę -s lub -es:
- He works in a bank. (On pracuje w banku.)
- She speaks French. (Ona mówi po francusku.)
- It rains a lot in autumn. (Jesienią dużo pada.)
Budowa pytań:
Do tworzenia pytań używamy słowa pomocniczego „do/does” + podmiot + forma podstawowa czasownika:
- Do you like coffee? (Czy lubisz kawę?)
- Does she work here? (Czy ona tu pracuje?)
- Do they live in Warsaw? (Czy oni mieszkają w Warszawie?)
Budowa przeczeń:
Przeczenia tworzymy dodając „don’t” lub „doesn’t” przed głównym czasownikiem:
- I don’t like tea. (Nie lubię herbaty.)
- She doesn’t eat meat. (Ona nie je mięsa.)
- We don’t go to school on Sundays. (Nie chodzimy do szkoły w niedziele.)
Przykłady z życia:
Sytuacja: W kawiarni
Kelner: Hello! What do you drink every morning? (Cześć! Co pijecie każdego poranka?)
Anna: I drink coffee with milk. My husband doesn’t drink coffee. He prefers tea. (Piję kawę z mlekiem. Mój mąż nie pije kawy. On woli herbatę.)
Kelner: Does he like green tea? (Czy on lubi zieloną herbatę?)
Anna: Yes, he loves it. We buy it every week. (Tak, uwielbia ją. Kupujemy ją co tydzień.)
Kelner: Our café opens at 7 AM and closes at 10 PM. (Nasza kawiarnia otwiera się o 7 rano i zamyka o 22.)
Anna: That’s great! The other cafés in this area don’t work so late. (To świetnie! Inne kawiarnie w tej okolicy nie pracują tak późno.)
Zasady do zapamiętania
| Osoba | Zdanie twierdzące | Pytanie | Przeczenie |
|---|---|---|---|
| I | I work | Do I work? | I don’t work |
| You | You work | Do you work? | You don’t work |
| He | He works | Does he work? | He doesn’t work |
| She | She works | Does she work? | She doesn’t work |
| It | It works | Does it work? | It doesn’t work |
| We | We work | Do we work? | We don’t work |
| They | They work | Do they work? | They don’t work |
Specjalne zasady dla końcówki -s (3. osoba liczby pojedynczej):
- Większość czasowników: dodaj -s (work → works)
- Czasowniki kończące się na -ss, -sh, -ch, -x, -o: dodaj -es (wash → washes, go → goes)
- Czasowniki kończące się na spółgłoskę + y: zmień y na i + es (study → studies)
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- My sister _____ (live) in Cracow.
- _____ you _____ (watch) TV every evening?
- We _____ (not/go) to school on Saturday.
- He _____ (study) English twice a week.
- The shop _____ (open) at 9 AM.
Odpowiedzi:
- lives – 3. osoba liczby pojedynczej wymaga końcówki -s
- Do, watch – w pytaniach używamy „do” + podstawowej formy czasownika
- don’t go – do przeczenia używamy „don’t” + podstawowa forma czasownika
- studies – czasownik kończy się na spółgłoskę + y, więc zmieniamy y na i + es
- opens – 3. osoba liczby pojedynczej (the shop) wymaga końcówki -s
Jak to zapamiętać?
Pomyślcie o końcówce -s jak o dodatkowym „prezencie” tylko dla he/she/it. Prezent dajemy zwykle jednej osobie, nie grupie. Podobnie końcówkę -s dodajemy tylko w 3. osobie liczby pojedynczej, a nie w liczbie mnogiej czy pozostałych osobach. A pytania i przeczenia to jak specjalne „pomocniki” (do/does/don’t/doesn’t), które wykonują pracę za czasownik – dlatego sam czasownik wraca do podstawowej formy!
Co zapamiętać?
- Present Simple używamy do opisywania nawyków, faktów ogólnych i czynności powtarzalnych.
- W 3. osobie liczby pojedynczej (he, she, it) dodajemy końcówkę -s lub -es do czasownika.
- Pytania tworzymy za pomocą do/does + podstawowa forma czasownika.
- Przeczenia tworzymy za pomocą don’t/doesn’t + podstawowa forma czasownika.
- Typowe określenia czasu używane z Present Simple to: always, usually, often, sometimes, rarely, never, every day, on Mondays, twice a week.