Po co wam to?
Tworząc pytania i przeczenia w języku angielskim, będziecie używać konstrukcji z „do/does” i „don’t/doesn’t” prawie za każdym razem! To podstawowe narzędzia komunikacji, dzięki którym zapytacie, czy wasz znajomy lubi pizzę, czy mówi po angielsku, albo powiecie, że nie lubicie wstawać wcześnie rano. Bez tego trudno wyobrazić sobie nawet prostą rozmowę po angielsku.
Jak to działa?
Pytania z „do/does”
W języku angielskim, aby utworzyć proste pytanie, używamy słów „do” lub „does” na początku zdania:
- do – używamy z formami I, you, we, they
- does – używamy z formami he, she, it
Po „do” lub „does” stawiamy podmiot, a następnie czasownik w formie podstawowej (bez końcówki -s).
Schemat pytania:
Do/Does + podmiot + czasownik (forma podstawowa) + reszta zdania?
Przykłady:
- Do you like chocolate? (Czy lubisz czekoladę?)
- Does she work in a hospital? (Czy ona pracuje w szpitalu?)
- Do they live in Warsaw? (Czy oni mieszkają w Warszawie?)
Przeczenia z „don’t/doesn’t”
Aby utworzyć przeczenie, używamy:
- don’t (do not) – z formami I, you, we, they
- doesn’t (does not) – z formami he, she, it
Po „don’t” lub „doesn’t” stawiamy czasownik w formie podstawowej (bez końcówki -s).
Schemat przeczenia:
Podmiot + don’t/doesn’t + czasownik (forma podstawowa) + reszta zdania
Przykłady:
- I don’t eat meat. (Nie jem mięsa.)
- She doesn’t speak German. (Ona nie mówi po niemiecku.)
- They don’t watch TV. (Oni nie oglądają telewizji.)
Przykłady z życia:
W kawiarni:
Anna: Do you like coffee?
(Czy lubisz kawę?)
Tomek: Yes, I do. But I don’t drink it in the evening.
(Tak, lubię. Ale nie piję jej wieczorem.)
Anna: Does your sister drink coffee too?
(Czy twoja siostra też pije kawę?)
Tomek: No, she doesn’t. She prefers tea.
(Nie, ona nie. Ona woli herbatę.)
W szkole:
Nauczyciel: Does anyone speak French here?
(Czy ktokolwiek tutaj mówi po francusku?)
Student: I don’t speak French, but I do speak Spanish.
(Nie mówię po francusku, ale mówię po hiszpańsku.)
Nauczyciel: Do you practice Spanish often?
(Czy często ćwiczysz hiszpański?)
Student: No, I don’t practice it very often.
(Nie, nie ćwiczę go zbyt często.)
Zasady do zapamiętania
| Osoba | Pytania | Przeczenia | Przykład pytania | Przykład przeczenia |
|---|---|---|---|---|
| I | Do I…? | I don’t… | Do I work here? | I don’t work here. |
| You | Do you…? | You don’t… | Do you like it? | You don’t like it. |
| He | Does he…? | He doesn’t… | Does he play football? | He doesn’t play football. |
| She | Does she…? | She doesn’t… | Does she sing? | She doesn’t sing. |
| It | Does it…? | It doesn’t… | Does it work? | It doesn’t work. |
| We | Do we…? | We don’t… | Do we need this? | We don’t need this. |
| They | Do they…? | They don’t… | Do they live here? | They don’t live here. |
WAŻNE: Po „do/does” lub „don’t/doesn’t” zawsze używamy czasownika w formie podstawowej – bez końcówki -s!
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- Zamień zdanie na pytanie: „She likes pizza.”
- Zamień zdanie na przeczenie: „I play football on Sundays.”
- Utwórz pytanie z „read books” dla osoby „you”
- Utwórz przeczenie z „watch movies” dla osoby „he”
- Przetłumacz na angielski: „Czy oni mówią po angielsku?”
Odpowiedzi:
- Does she like pizza? (Używamy „does” z „she” i zmieniamy „likes” na podstawową formę „like”)
- I don’t play football on Sundays. (Używamy „don’t” z „I” i pozostawiamy czasownik „play” w formie podstawowej)
- Do you read books? (Używamy „do” z „you” i czasownik „read” w formie podstawowej)
- He doesn’t watch movies. (Używamy „doesn’t” z „he” i czasownik „watch” w formie podstawowej)
- Do they speak English? (Używamy „do” z „they” i czasownik „speak” w formie podstawowej)
Jak to zapamiętać?
Wyobraźcie sobie, że „do/does” to klucze otwierające drzwi do pytań. Tak jak potrzebujecie klucza, aby otworzyć drzwi, tak potrzebujecie „do/does”, aby otworzyć pytanie.
Z kolei „don’t/doesn’t” to blokady. Gdy je dodajecie do zdania, blokujecie daną czynność – tworząc przeczenie.
Łatwy sposób na zapamiętanie, kiedy używać „does/doesn’t”: szumi (s-he, s-he, i-t). W tych trzech formach słychać „s” – tak jak w „does/doesn’t”.
Co zapamiętać?
- „Do/does” używamy do tworzenia pytań, a „don’t/doesn’t” do tworzenia przeczeń.
- Z „he/she/it” używamy „does” w pytaniach i „doesn’t” w przeczeniach.
- Z „I/you/we/they” używamy „do” w pytaniach i „don’t” w przeczeniach.
- Po „do/does” i „don’t/doesn’t” ZAWSZE używamy czasownika w formie podstawowej (bez końcówki -s).
- W krótkich odpowiedziach używamy „Yes, I/you/he/she/it/we/they do/does” lub „No, I/you/he/she/it/we/they don’t/doesn’t”.