Po co wam to?
Wyobraźcie sobie, że opowiadacie znajomemu co robiliście wczoraj, co robicie teraz i co będziecie robić jutro. Każda z tych sytuacji wymaga użycia innego czasu. Znajomość podstawowych czasów w języku angielskim pozwoli wam płynnie komunikować się w różnych sytuacjach życiowych – od rozmowy o swoich planach na przyszłość, przez opisywanie codziennych czynności, aż po wspominanie minionych wydarzeń.
Jak to działa?
W języku angielskim istnieją trzy podstawowe czasy: przeszły (Past Simple), teraźniejszy (Present Simple) i przyszły (Future Simple). Każdy z nich ma swoje konkretne zastosowanie i konstrukcję.
Present Simple (Czas teraźniejszy prosty)
Kiedy używamy?
- Dla czynności rutynowych, codziennych, powtarzających się
- Dla faktów ogólnych, prawd uniwersalnych
- Dla rozkładów, harmonogramów
Konstrukcja:
- Podmiot + czasownik podstawowy (+ końcówka -s/-es w 3. osobie liczby pojedynczej)
- Pytania: Do/Does + podmiot + czasownik podstawowy
- Przeczenia: Podmiot + do not/does not + czasownik podstawowy
Przykłady:
- I work in an office. – Pracuję w biurze.
- She works in a hospital. – Ona pracuje w szpitalu.
- Water boils at 100°C. – Woda wrze w temperaturze 100°C.
- Do you speak English? – Czy mówisz po angielsku?
- He doesn’t like coffee. – On nie lubi kawy.
Past Simple (Czas przeszły prosty)
Kiedy używamy?
- Dla czynności zakończonych w przeszłości
- Dla jednorazowych zdarzeń w przeszłości
- Dla opisywania sekwencji zdarzeń w przeszłości
Konstrukcja:
- Podmiot + czasownik w drugiej formie (regularne czasowniki: + końcówka -ed)
- Pytania: Did + podmiot + forma podstawowa czasownika
- Przeczenia: Podmiot + did not + forma podstawowa czasownika
Przykłady:
- I visited London last year. – Odwiedziłem Londyn w zeszłym roku.
- She studied French at university. – Studiowała francuski na uniwersytecie.
- Did you watch that movie? – Czy oglądałeś ten film?
- They didn’t go to the party. – Oni nie poszli na imprezę.
Future Simple (Czas przyszły prosty)
Kiedy używamy?
- Dla przewidywań dotyczących przyszłości
- Dla decyzji podejmowanych w momencie mówienia
- Dla obietnic i gróźb
Konstrukcja:
- Podmiot + will + forma podstawowa czasownika
- Pytania: Will + podmiot + forma podstawowa czasownika
- Przeczenia: Podmiot + will not (won’t) + forma podstawowa czasownika
Przykłady:
- I will call you tomorrow. – Zadzwonię do ciebie jutro.
- She will probably arrive late. – Ona prawdopodobnie przyjedzie późno.
- Will you help me? – Czy pomożesz mi?
- They won’t attend the meeting. – Oni nie będą uczestniczyć w spotkaniu.
Przykłady z życia:
Dialog w sklepie:
Anna: Excuse me, do you sell organic apples?
(Przepraszam, czy sprzedajecie organiczne jabłka?)
Sprzedawca: Yes, we do. They arrived yesterday.
(Tak, sprzedajemy. Przybyły wczoraj.)
Anna: Great! I will take five, please.
(Świetnie! Wezmę pięć, poproszę.)
Sprzedawca: Sure. Will you need a bag?
(Oczywiście. Czy będzie pani potrzebować torebki?)
Anna: No thanks, I brought my own. I always carry a reusable bag when I shop.
(Nie, dziękuję, przyniosłam swoją. Zawsze noszę wielorazową torbę, gdy robię zakupy.)
Zasady do zapamiętania
| Czas | Konstrukcja zdania twierdzącego | Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|---|---|
| Present Simple | Podmiot + czasownik + (s/es w 3 os. l.poj.) | I play tennis. She plays tennis. | Gram w tenisa. Ona gra w tenisa. |
| Past Simple | Podmiot + czasownik + ed (lub 2. forma) | I played tennis. I went home. | Grałem w tenisa. Poszedłem do domu. |
| Future Simple | Podmiot + will + czasownik | I will play tennis. | Będę grał w tenisa. |
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- Uzupełnij zdanie: I _______ (go) to school every day.
- Uzupełnij zdanie: She _______ (visit) her grandmother last Sunday.
- Uzupełnij zdanie: They _______ (not/come) to the party tomorrow.
- Uzupełnij pytanie: _______ you _______ (watch) TV yesterday evening?
- Uzupełnij zdanie: Water _______ (freeze) at 0°C.
Odpowiedzi:
- go – Jest to czynność rutynowa, powtarzająca się, więc używamy czasu Present Simple.
- visited – Wydarzenie miało miejsce w przeszłości (last Sunday), więc używamy Past Simple.
- will not come (won’t come) – Mówimy o przyszłości (tomorrow), więc używamy Future Simple w formie przeczącej.
- Did, watch – Pytanie o czynność w przeszłości (yesterday), więc używamy Past Simple.
- freezes – Jest to prawda uniwersalna, więc używamy Present Simple z końcówką -s dla 3. osoby liczby pojedynczej.
Jak to zapamiętać?
Wyobraźcie sobie trzy pudełka z napisami: „Wczoraj” (Past), „Codziennie” (Present) i „Jutro” (Future). Kiedy tworzycie zdanie, najpierw zdecydujcie, do którego pudełka pasuje wasza czynność, a następnie użyjcie odpowiedniej konstrukcji. Jeśli wkładacie coś do pudełka „Wczoraj”, dodajcie końcówkę -ed (dla regularnych czasowników) lub użyjcie drugiej formy. Dla pudełka „Codziennie” używacie podstawowej formy czasownika (z -s/-es dla 3. osoby l.poj.). A dla pudełka „Jutro” zawsze dodajecie „will”.
Co zapamiętać?
- Present Simple używamy dla czynności rutynowych i prawd ogólnych (I work, she works).
- Past Simple służy do opisywania zakończonych czynności w przeszłości (I worked, she worked).
- Future Simple wyraża przewidywania i plany dotyczące przyszłości (I will work, she will work).
- W pytaniach i przeczeniach w Present i Past Simple używamy operatorów (do/does, did).
- W 3. osobie liczby pojedynczej w Present Simple dodajemy końcówkę -s/-es (he works).