Po co wam to?
Strona bierna jest niezbędnym elementem języka angielskiego, szczególnie w komunikacji formalnej, w raportach czy tekstach naukowych. Używamy jej, gdy ważniejsza jest czynność lub jej rezultat niż osoba wykonująca tę czynność. To jak powiedzenie „okno zostało zbite” zamiast „Jan zbił okno” – skupiamy się na tym, co się stało z oknem, a nie na tym, kto jest winowajcą!
Jak to działa?
W stronie biernej zamieniamy miejscami podmiot i dopełnienie ze zdania w stronie czynnej. To, co było dopełnieniem (obiekt działania) staje się podmiotem, a wykonawca czynności (jeśli w ogóle jest wymieniony) pojawia się po przyimku „by”.
Konstrukcja strony biernej to:
be (w odpowiednim czasie) + czasownik w formie 3 (past participle)
Zobaczmy, jak wygląda strona bierna w podstawowych czasach:
Present Simple (czas teraźniejszy prosty)
Strona czynna: Someone cleans this room every day.
Strona bierna: This room is cleaned every day.
Ten pokój jest sprzątany codziennie.
Present Continuous (czas teraźniejszy ciągły)
Strona czynna: They are building a new shopping mall.
Strona bierna: A new shopping mall is being built.
Nowe centrum handlowe jest budowane.
Past Simple (czas przeszły prosty)
Strona czynna: Shakespeare wrote „Hamlet”.
Strona bierna: „Hamlet” was written by Shakespeare.
„Hamlet” został napisany przez Szekspira.
Past Continuous (czas przeszły ciągły)
Strona czynna: They were discussing the problem when I arrived.
Strona bierna: The problem was being discussed when I arrived.
Problem był omawiany, kiedy przybyłem.
Future Simple (czas przyszły prosty)
Strona czynna: They will deliver the package tomorrow.
Strona bierna: The package will be delivered tomorrow.
Paczka zostanie dostarczona jutro.
Present Perfect (czas teraźniejszy dokonany)
Strona czynna: Someone has stolen my bike!
Strona bierna: My bike has been stolen!
Mój rower został ukradziony!
Przykłady z życia:
W restauracji:
Kelner: Przepraszam, ale Pani zamówienie jest właśnie przygotowywane (is being prepared). Będzie gotowe za kilka minut.
Klient: Nie ma problemu. Czy steki są grillowane (are grilled) czy smażone (are fried)?
Kelner: Wszystkie nasze steki są grillowane (are grilled) na otwartym ogniu. Ten przepis został opracowany (was developed) przez naszego szefa kuchni w zeszłym roku i od tego czasu menu było kilkukrotnie aktualizowane (has been updated several times).
Klient: To brzmi świetnie! Słyszałem, że wasza restauracja została niedawno nagrodzona (was recently awarded) gwiazdką Michelin?
Kelner: Zgadza się! Jesteśmy z tego bardzo dumni. Ceremonia będzie transmitowana (will be broadcast) w telewizji w przyszłym miesiącu.
Zasady do zapamiętania
| Czas | Struktura strony biernej | Przykład |
|---|---|---|
| Present Simple | is/am/are + III forma | The room is cleaned daily. |
| Present Continuous | is/am/are being + III forma | The room is being cleaned now. |
| Past Simple | was/were + III forma | The room was cleaned yesterday. |
| Past Continuous | was/were being + III forma | The room was being cleaned when I arrived. |
| Future Simple | will be + III forma | The room will be cleaned tomorrow. |
| Present Perfect | has/have been + III forma | The room has been cleaned already. |
| Past Perfect | had been + III forma | The room had been cleaned before they arrived. |
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- Zamień na stronę bierną: „People speak English all over the world.”
- Uzupełnij zdanie: „The new bridge __________ (build) next year.”
- Wybierz poprawną formę: „My wallet has been stolen/has stolen.”
- Zamień na stronę bierną: „They were repairing my car when I called.”
- Uzupełnij zdanie: „This museum __________ (visit) by thousands of tourists every year.”
Odpowiedzi:
- English is spoken all over the world. (Użyliśmy „is spoken” bo mówimy o fakcie ogólnym – Present Simple)
- The new bridge will be built next year. (Future Simple w stronie biernej bo mówimy o planach na przyszłość)
- My wallet has been stolen. (Present Perfect w stronie biernej, bo portfel jest obiektem kradzieży)
- My car was being repaired when I called. (Past Continuous w stronie biernej, bo czynność trwała w określonym momencie w przeszłości)
- This museum is visited by thousands of tourists every year. (Present Simple w stronie biernej, bo to regularnie powtarzająca się sytuacja)
Jak to zapamiętać?
Wyobraźcie sobie, że strona bierna to jak odwrócenie ról w teatrze – reflektor świeci teraz na obiekt działania, a wykonawca albo znika za kulisami, albo stoi gdzieś z boku (po „by”). Kluczem jest forma czasownika „be” + past participle (III forma). „Be” zmienia się zależnie od czasu, a III forma zawsze pozostaje ta sama.
Możecie też zapamiętać zasadę 3B: „Be + Been + By” (be w odpowiednim czasie + III forma czasownika + by + wykonawca).
Co zapamiętać?
- Strona bierna skupia się na akcji lub jej rezultacie, a nie na wykonawcy
- Konstrukcja: odpowiednia forma czasownika „be” + III forma czasownika głównego
- Wykonawcę czynności wprowadzamy przyimkiem „by” (przez), ale często go pomijamy
- W pytaniach w stronie biernej przesuwamy odpowiednią formę „be” na początek zdania
- Strona bierna jest szczególnie przydatna w języku formalnym, naukowym i raportach