Po co wam to?
Rozszerzony zasób słownictwa związanego z jedzeniem pozwoli wam swobodnie rozmawiać o posiłkach, zamawiać dania w restauracji oraz robić zakupy spożywcze podczas podróży zagranicznych. Dzięki tym słówkom będziecie mogli opisać swoje preferencje żywieniowe i zrozumieć menu w języku angielskim bez sięgania po tłumacza.
Jak to działa?
W tej lekcji poszerzymy wasz zasób słownictwa o bardziej szczegółowe nazwy produktów, rodzajów potraw oraz określeń związanych z przygotowywaniem i spożywaniem posiłków.
1. Kategorie produktów spożywczych
Nabiał / Dairy products:
- cheese /tʃiːz/ – ser
- yogurt /ˈjɒɡərt/ – jogurt
- butter /ˈbʌtə/ – masło
- cream /kriːm/ – śmietana
- cottage cheese /ˈkɒtɪdʒ tʃiːz/ – twaróg
Mięso / Meat:
- beef /biːf/ – wołowina
- pork /pɔːk/ – wieprzowina
- lamb /læm/ – jagnięcina
- venison /ˈvenɪsən/ – dziczyzna
- poultry /ˈpəʊltri/ – drób
- sausage /ˈsɒsɪdʒ/ – kiełbasa
- ham /hæm/ – szynka
Owoce morza / Seafood:
- prawn /prɔːn/ – krewetka
- mussel /ˈmʌsəl/ – małż
- squid /skwɪd/ – kałamarnica
- oyster /ˈɔɪstə/ – ostryga
- crab /kræb/ – krab
Warzywa / Vegetables:
- aubergine /ˈəʊbəʒiːn/ (UK) / eggplant (US) – bakłażan
- courgette /kɔːrˈʒet/ (UK) / zucchini (US) – cukinia
- asparagus /əˈspærəɡəs/ – szparagi
- leek /liːk/ – por
- turnip /ˈtɜːnɪp/ – rzepa
Owoce / Fruits:
- pear /peə/ – gruszka
- plum /plʌm/ – śliwka
- raspberry /ˈrɑːzbəri/ – malina
- blackberry /ˈblækbəri/ – jeżyna
- gooseberry /ˈɡuːzbəri/ – agrest
2. Sposoby przygotowania potraw
Metody gotowania / Cooking methods:
- to boil /bɔɪl/ – gotować (w wodzie)
- to fry /fraɪ/ – smażyć
- to grill /ɡrɪl/ – grillować
- to bake /beɪk/ – piec
- to steam /stiːm/ – gotować na parze
- to roast /rəʊst/ – piec (mięso)
- to stew /stjuː/ – dusić
- to poach /pəʊtʃ/ – gotować w płynie poniżej punktu wrzenia
3. Smaki i konsystencje
Smaki / Tastes:
- sweet /swiːt/ – słodki
- sour /saʊə/ – kwaśny
- bitter /ˈbɪtə/ – gorzki
- salty /ˈsɔːlti/ – słony
- spicy /ˈspaɪsi/ – ostry, pikantny
- savoury /ˈseɪvəri/ – wytrawny
Konsystencje / Textures:
- crunchy /ˈkrʌntʃi/ – chrupiący
- creamy /ˈkriːmi/ – kremowy
- tender /ˈtendə/ – delikatny, miękki (mięso)
- chewy /ˈtʃuːi/ – ciągliwy
- crispy /ˈkrɪspi/ – chrupki
Przykłady z życia:
Dialog w restauracji:
Kelner: Good evening. Would you like to see our specials today?
Dobry wieczór. Czy chcieliby Państwo poznać nasze dzisiejsze dania specjalne?
Klient: Yes, please. What do you recommend?
Tak, poproszę. Co Pan poleca?
Kelner: Today we have a roasted lamb with rosemary and garlic, served with steamed asparagus.
Dzisiaj mamy pieczoną jagnięcinę z rozmarynem i czosnkiem, podawaną z gotowanymi na parze szparagami.
Klient: That sounds delicious. Is it very spicy?
To brzmi pysznie. Czy jest bardzo ostre?
Kelner: No, it’s not spicy at all. It’s savoury with a hint of sweetness from the caramelized onions.
Nie, wcale nie jest ostre. Jest wytrawne z nutą słodyczy od karmelizowanej cebuli.
Klient: Perfect. I’ll have that. And what desserts do you offer?
Doskonale. Poproszę to. A jakie desery Państwo oferujecie?
Kelner: We have a beautiful poached pear with raspberry coulis and a scoop of homemade vanilla ice cream.
Mamy przepiękną gruszkę gotowaną w syropie z sosem malinowym i gałką domowych lodów waniliowych.
Sytuacja na targu:
Sprzedawca: Fresh gooseberries! Sweet and juicy! Would you like to try some?
Świeży agrest! Słodki i soczysty! Czy chciałby Pan/Pani spróbować?
Klient: They look lovely. Are they sour?
Wyglądają wspaniale. Czy są kwaśne?
Sprzedawca: Just a bit tangy, but mostly sweet. Perfect for jam or a summer pie.
Tylko trochę cierpkie, ale głównie słodkie. Idealne na dżem lub letnie ciasto.
Klient: I’ll take half a kilo. Do you also have blackberries?
Wezmę pół kilo. Czy ma Pan/Pani również jeżyny?
Sprzedawca: Of course! They’re really plump and juicy this season.
Oczywiście! Są naprawdę dorodne i soczyste w tym sezonie.
Zasady do zapamiętania
| Kategoria | Przykłady | Wskazówka |
|---|---|---|
| Nazwy potraw | roast beef, steamed vegetables, poached eggs | Często metoda przygotowania + składnik |
| Amerykański vs Brytyjski angielski | US: zucchini, eggplant UK: courgette, aubergine |
Niektóre warzywa mają różne nazwy w USA i UK |
| Skrobowce | potatoes, rice, pasta, noodles, bread | Neutralne określenie to „starchy foods” lub „carbs” |
| Określanie smaku | It tastes bitter/sweet/sour | Zawsze używaj „it tastes” + przymiotnik (nie „it is”) |
Sprawdź się!
Ćwiczenie:
- Jak po angielsku określisz mięso z jagnięcia?
- Jaka jest różnica między „to fry” a „to grill”?
- Jak nazwiesz po angielsku bakłażana w restauracji w Londynie?
- Jakie określenie opisuje jedzenie, które jest „ciągliwe” podczas żucia?
- Jakim słowem określisz smak, który nie jest ani słodki, ani słony, ale nadający się na danie główne?
Odpowiedzi:
- Lamb – jagnięcina to podstawowy rodzaj mięsa, o którym warto pamiętać.
- To fry – smażyć na patelni z użyciem tłuszczu; to grill – przygotowywać na ruszcie/grillu, zwykle bez dodatkowego tłuszczu.
- Aubergine – to brytyjska wersja, w USA usłyszycie „eggplant”.
- Chewy – określa konsystencję, która wymaga dłuższego żucia, jak np. karmelki.
- Savoury – wytrawny, określa smak odpowiedni dla dań głównych, w przeciwieństwie do słodkich deserów.
Jak to zapamiętać?
Stwórzcie własne „mapy jedzenia” – narysujcie talerz i podzielcie go na kategorie (mięsa, warzywa, owoce, nabiał). Następnie wypełnijcie każdą sekcję angielskimi nazwami produktów. Możecie również naklejać etykiety z angielskimi nazwami na produkty w swojej kuchni – to świetny sposób na codzienne powtórki!
Co zapamiętać?
- Metody przyrządzania potraw determinują nazwę dania (roasted lamb, steamed vegetables)
- Niektóre produkty mają różne nazwy w brytyjskim i amerykańskim angielskim
- Określenia konsystencji (crunchy, creamy, tender) są równie ważne jak nazwy produktów
- Określając smak używamy „it tastes” + przymiotnik (it tastes sweet)
- W restauracji przydadzą się wyrażenia określające sposób przygotowania dania